Avrupa Birliği, 12 Ekim 2026’da Lübnan için yeni bir destek misyonu kurarak ülkenin güvenlik kurumlarını güçlendirecek sivil ve askerî danışmanlar için çerçeve oluşturdu. Ancak bu karar misyonu fiilen başlatmadı. Operasyonel planlamanın ardından Konseyin ayrı bir karar alması gerekiyor.
Bu ayrım, sıradaki adımları belirliyor. EUSM Lebanon için kararlaştırılmış bir amaç ve hukuki yapı var. Fakat kuruluş duyurusu, personelin konuşlandığını veya operasyonel hazırlığa ulaştığını göstermiyor.
İki bileşen, farklı görevler
Konseyin açıklaması, askerî bileşene Lübnan Silahlı Kuvvetlerine danışmanlık ve eğitim sağlama görevini veriyor. Odak noktaları kara sınırları ve deniz güvenliği. Çalışmaların gözetleme, kaçakçılıkla mücadele ve güvenlikten sorumlu makamlar arasında koordinasyonu kapsaması amaçlanıyor.
Sivil bileşen ise İç Güvenlik Kuvvetleriyle uzmanlık eğitimi ve kalıcı eğitim yapıları üzerinde çalışacak. Siber suçlar ve kaçakçılıkla mücadele de bu kapsamda. Ayrıca Beyrut Limanı dahil liman güvenliği yönetiminin iyileştirilmesine katkı sağlayacak. İki bileşen aynı siyasi görev çerçevesini paylaşırken farklı sorumluluklar taşıyacak.
Dolayısıyla tasarım askerler ve sınır karakollarının ötesine uzanıyor. Polis eğitimi ile liman idaresini aynı destek misyonunda buluşturuyor. Konsey, bu önlemleri Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1701 sayılı kararı çerçevesinde Lübnan devlet kurumlarını güçlendirme yolu olarak sunuyor.
Misyon nerede çalışabilecek?
Lübnan’ın 5 Ekim tarihli davetinin ardından kabul edilen 2026/2296 sayılı Ortak Dış ve Güvenlik Politikası Kararı, ilk faaliyet alanını Litani Nehri’nin kuzeyi olarak belirliyor. Güneyde faaliyet için gerekli siyasi ve güvenlik koşullarının oluşması ve Lübnan hükümetinin onayı gerekiyor. İlgili kararları alma yetkisi AB Siyasi ve Güvenlik Komitesine veriliyor.
Karar, karargâhın Lübnan’da bulunmasını öngörüyor ancak belirli bir yer göstermiyor. Operasyon alanına herhangi bir konuşlanmadan önce ayrıntılı güvenlik değerlendirmesi de gerekiyor. Coğrafi yetkiyi belirlemek ve orada güvenle çalışmaya hazırlanmak ayrı adımlar. Benzer biçimde örgütsel yapı ve operasyonel kabiliyet farklı sorulara yanıt veriyor.
Finansman ve görev süresinin başlangıçları farklı
Hukuki metin, altı ay için sivil bileşene 4.303.135,85 avro, ortak askerî maliyetlere 2.880.000 avro tutarında mali referans belirliyor. Bu dönemler kararın yürürlüğe girmesiyle başlıyor. Rakamlar ilk mali düzenlemeleri tanımlıyor; paranın harcandığını kanıtlamıyor.
Misyonun üç yıllık süresi ise başlatıldığı tarihten itibaren işleyecek. Madde 20, Konsey başlatma kararını almadan önce sivil operasyon planı ile angajman kurallarını içeren askerî misyon planının onaylanmasını gerektiriyor. Başlama tarihini komutanlar önerecek.
Bu haber için incelenen belgeler tamamlanmış bir başlangıcı veya onaylanmış personel sayısını ortaya koymuyor. Bir sonraki belirleyici aşama, misyonu hayata geçirmek için gerekli planlama ve güvenlik düzenlemeleriyle birlikte ayrı başlatma kararı olacak.