Pakistan, Kurram ilçesinde bildirilen çatışmanın ardından 12 Ekim’de Afganistan’dan sınır ötesi silahlı ağlara karşı harekete geçmesini yeniden istedi. Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, Tehrik-i Taliban Pakistan’a (TTP) karşı doğrulanabilir ve kalıcı önlemler talep etti. Afgan Talibanı, Pakistan’ın daha geniş suçlamalarını reddetti.
Diplomatik karşılaşma, Pakistan ordusunun Kurram’daki geçiş girişimi hakkında 11 Ekim’de yaptığı açıklamayı izledi. Ordu, grubun hareketini açıklamanın yayımlanmasından bir gün önce, 10 Ekim’de tespit ettiğini söyledi.
Kanıtlanabilir adım talebi
Dar’ın 12 Ekim konuşmasına ilişkin resmi Pakistan açıklaması, İslamabad Stratejik Araştırmalar Enstitüsündeki terörle mücadele konferansında konuştuğunu doğruluyor. Dar, Afgan makamlarından topraklarının Pakistan’a veya başka ülkelere saldırı için kullanılmasını önlemesini ve TTP ile diğer silahlı gruplara karşı önlem almasını istedi.
Arab News’ün yayımladığı Associated Press haberinde Dar, Afganistan’da faaliyet gösteren militanların sonunda Taliban yönetimini de tehdit edebileceğini söyledi. Bu, grupların gelecekteki davranışına ilişkin kanıtlanmış bir öngörü değil, Dar’ın değerlendirmesiydi.
Afgan hükümet sözcüsü Zabihullah Mücahid suçlamaları reddetti; Pakistanlı yetkilileri görüşmeleri engellemek ve propagandayı tercih etmekle suçladı. Pakistan Enformasyon Bakanlığı ise diyaloğun Kabil’in militan barınakları ve destek ağlarına karşı harekete geçmesini gerektirdiğini belirtti. Açıklamalar aynı soruyu yanıtsız bıraktı: Her iki taraf hangi adımları yeterli kabul edecek?
Pakistan’a göre Kurram’da ne oldu?
Khaama Press, Pakistan ordusunun basın birimi Inter-Services Public Relations’ın, birliklerin 10 Ekim’de Hayber Pahtunhva’daki Kurram ilçesinde Afganistan yönünden yaklaşan bir grup tespit ettiğini bildirdiğini yazdı. Ordu, Afgan Talibanı mevzilerinin geçiş girişimine destek vermek için ateş açtığını öne sürdü.
Pakistan, karşı taraftan 12 kişinin ve bir Pakistan askerinin öldüğünü açıkladı. Karşı taraftakileri TTP bağlantılı militanlar ve Afgan Talibanı mensupları olarak tanımladı ancak iki kategori arasında sayı vermedi. İncelenen haberlerde kayıp sayıları, kimlikler ve destek ateşi iddiası bağımsız biçimde doğrulanmadı.
Mücahid’in yanıtı Pakistan’ın genel suçlamalarıyla ilgiliydi. Kurram’daki çatışmanın ayrıntılı Afgan anlatımı olarak ele alınmamalı. İncelenen haberlerde olayın koşullarını açıklığa kavuşturan özel bir yanıt bulunmuyordu.
İki örgüt ve tartışmalı bir ilişki
TTP, yakın bağlarına rağmen Afgan Talibanı yönetiminden ayrı bir örgüt. Pakistan, Kabil’i TTP’nin Afgan topraklarından faaliyet göstermesine izin vermekle suçluyor; Afgan makamları Pakistan’a saldırılar için barınak sağladığını reddediyor.
Kurram iddiasını okurken bu ayrım temel önemde. Afgan sınır personelinin öne sürülen katılımı, TTP’nin iddia edilen sızması ve Kabil’deki politikanın sorumluluğu ayrı savlar. Tek bir resmi anlatım, üçünü de bağımsız olarak kanıtlamaz.
Dar’ın yenilenen talebi, kanıtlanabilir adımlara ve diplomatik yanıtlara odaklanıyor. Kurram’daki çözülmemiş olgusal sorular daha dar: Kim geçti, kim ateş açtı ve hangi kayıplar bağımsız olarak ortaya konabilir?