Europejska Agencja Obrony zakończyła 14 października kampanię EU OPEX 2026 w Santa Margarida w Portugalii, po przetestowaniu nowych systemów obronnych w warunkach ćwiczeń wojskowych. Po raz pierwszy EU OPEX odbył się w ramach krajowych ćwiczeń ARTEX 26, a nie jako samodzielny pokaz technologii. Ta zmiana ma znaczenie, ponieważ udane próby laboratoryjne niekoniecznie przekładają się na działanie u boku prawdziwych jednostek wojskowych.

Z oficjalnego komunikatu EDA wynika, że kampania rozpoczęła się 21 września i objęła bezzałogowe statki powietrzne, lądowe pojazdy robotyczne, sprzęt do zwalczania dronów oraz amunicję krążącą. W pokazie końcowym uczestniczyło ponad 400 gości. Frekwencja jest miarą zainteresowania, a nie dowodem, że którykolwiek z systemów jest gotowy do zakupu.

Próba zbudowana wokół warunków operacyjnych

Uczestniczące firmy musiały działać w bezpośrednim sąsiedztwie użytkowników wojskowych i ustalonych procedur dowodzenia. Celem była obserwacja użyteczności i interoperacyjności w wymagających scenariuszach, w tym podczas działań dziennych i nocnych. Produkt, który działa samodzielnie, musi jeszcze wymieniać informacje, wytrzymać warunki polowe i dostarczyć coś, na czym jednostka może oprzeć działanie.

W ramach EU OPEX odbyło się wyzwanie Sentinel Strike Challenge poświęcone amunicji krążącej. Udział wzięło pięciu producentów: Helsing Germany, Destinus, C-Astral, UAVision i Spirit Aeronautical Systems. EDA poinformowała, że ogłoszenie zwycięzców spodziewane jest na początku 2027 r. Opisywanie październikowego pokazu jako zakończonego konkursu z wyłonionymi zwycięzcami byłoby zatem nieścisłe.

Stawka przemysłowa i zakupowa

Czterech uczestników powiązanej inicjatywy BraveTech EU otrzymało nagrody po 300 000 EUR każda: EdgeX Robotics z Polski, Kova Labs z Finlandii, Soraccel z Francji oraz Tempterno Defence z Estonii. Nagrody wspierają dalszy rozwój i nie są deklaracją, że produkty tych firm przeszły wszystkie wojskowe testy odbiorcze.

Kampania wskazuje na istotne rozróżnienie w obszarze zakupów. Wojska mają coraz więcej technologii do oceny, ale ich przyjęcie zależy od kontrolowanych dowodów z prób polowych, wymagań wsparcia, integracji oprogramowania i opinii operatorów. Testy mogą ujawnić ograniczenia, zanim duży kontrakt zamieni je w kosztowne zobowiązania.

Co dalej

EDA planuje w listopadzie 2026 r. uruchomienie nowego Centrum Europejskich Innowacji Obronnych, a kolejna kampania EU OPEX ma odbyć się w Szwajcarii. Kolejnym punktem wartym obserwacji jest decyzja w sprawie Sentinel Strike, podobnie jak ewentualna publikacja zmierzonych danych o osiągach.

Techniczne rozróżnienie między tą bronią a zwykłymi dronami wyjaśnia materiał co odróżnia amunicję krążącą.