Japonya ve ABD, gelişmiş orta menzilli havadan havaya füze AMRAAM için Japonya'da son montaj ve inceleme tesisi kurulması konusunda 28 Ekim 2026'da anlaşmaya vardı; karar, Japonya Savunma Bakanlığının toplantı kaydında yer aldı.
Anlaşma, Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi ile ABD savunma yetkilisi Pete Hegseth'in Filipinler'in Cebu kentindeki görüşmesinde sağlandı; Koizumi aynı akşam düzenlenen basın toplantısında bunu açıkladı, tutanak gösteriyor, uluslararası haberler ise 29 Ekim dolaylarında yayımlandı.
Montaj anlaşmasında bazı ayrıntılar açık kaldı
Japon bakanlığı, planlanan tesisi son montaj ve kontrol anlamına gelen FACO faaliyeti olarak tanımlıyor; bakanlar arasındaki anlaşmaya ilişkin açıklamada belediye veya şehir, işletmeci, inşaat başlangıcı, üretime geçiş, sözleşme bedeli ya da yıllık üretim miktarı belirtilmiyor.
Koizumi, AMRAAM'ı F-35 için önemli olarak nitelendirdi ve düzenlemenin iki ülkenin ekipman tedarikini ve Japon sanayi altyapısını destekleyeceğini söyledi, basın toplantısı tutanağına göre; belirli bir AMRAAM sürümü veya tesisten yapılacak ilk teslimatın tarihi ise açıklanmadı.
Air & Space Forces Magazine, Pentagon'un toplantı özetinde Japonya'nın sanayi kapasitesini güçlendirmesinin ve kritik mühimmat alanında eşgüdümün desteklendiğini, ancak AMRAAM tesisinden söz edilmediğini bildirdi; kamuya açık anlatımlar, fabrikanın inşaat halinde olduğunu ya da üretim sözleşmesinin imzalandığını ortaya koymuyor.
Önceki sanayi işbirliği üzerine kuruluyor
Temmuz 2024 tarihli ortak açıklama, AMRAAM ve Patriot PAC-3 MSE ortak üretim imkânlarının genişletilmesini zaten öngörüyor; teknoloji paylaşımı, satın alma miktarları, takvimler ve finansman konularını içeriyordu, dolayısıyla yeni duyuru füze işbirliğini sıfırdan başlatmak yerine önceki çalışmaları izliyor.
İkili savunma sanayisi işbirliği, tedarik ve idame forumunun Ekim 2024 DICAS açıklaması, Japonya'da yapılabilecek AMRAAM üretim faaliyetleri ile gerekli sürelerin fizibilite çalışmasında değerlendirilmesini istedi; bu açıklama, sanayi planlamasını zaten kurulmuş ve faaliyete geçmiş bir üretim hattından ayırıyor.
Son toplantıda Japon bakanlığı, Operation Supercharge kapsamında SM-3 Block IIA üretimini artırmak için gerekli teknik bilgilerin paylaşılmasının da kararlaştırıldığını kaydetti; bu ayrı füze üretimi adımı, SM-3 füzelerinin önerilen AMRAAM tesisinde yapılacağı şeklinde bir açıklama oluşturmuyor.
İhracat kuralları ayrı bir gereklilik
Japon hükümetinin Nisan 2026'da değişen transfer kurallarına ilişkin açıklaması, tamamlanmış savunma ürünlerinin yurtdışına aktarımına ilke olarak izin verirken dosya bazında değerlendirme ve son kullanım kontrollerini koruyor; ülkenin değişmeden süren genel bir yasak uyguladığını söylemek yayımlanan politikayı yanlış yansıtır.
Hükümet açıklaması, silah transferlerini ilgili anlaşmalara sahip ortaklarla sınırlandırıyor, çatışma yaşanan ülkeleri ilke olarak dışlıyor ve üçüncü ülkeye aktarım için Japonya'nın onayını gerektiriyor; bu nedenle fabrika kurulmasına onay verilmesi, düşünülebilecek her ihracat adresine otomatik izin anlamına gelmiyor.
28 Ekim toplantı kaydı, Japonya'da AMRAAM montaj ve inceleme kapasitesi hakkında bakanlık düzeyinde uzlaşmayı ortaya koyuyor, ancak müşteri payları, finansman dağılımı veya işletme takvimi içermiyor; kamuya açıklanan kayıtta yer almayan bu önemli ayrıntılar, tesisin nasıl hayata geçirileceği konusunda bugün yapılabilecek kesin açıklamaları sınırlandırıyor.